XU HƯỚNG DỊCH CHUYỂN DÒNG VỐN ĐẦU TƯ FDI VÀ NHU CẦU TƯ VẤN PHÁP LÝ TẠI VIỆT NAM

Trong bối cảnh dòng vốn đầu tư toàn cầu đang dịch chuyển mạnh mẽ, Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư nước ngoài. Nửa đầu năm 2025 ghi nhận sự tăng trưởng ấn tượng của vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ( FDI),  phản ánh niềm tin vào môi trường kinh doanh và chính sách ổn định của Việt Nam. Tuy nhiên, song song với cơ hội là những thách thức pháp lý mà nhà đầu tư phải đối mặt. Do đó, nhu cầu tư vấn pháp lý chuyên sâu trở nên cấp thiết, nhằm giúp doanh nghiệp nắm bắt cơ hội, tuân thủ quy định và phát triển bền vững.

1. Tình hình FDI nửa đầu năm 2025

Theo số liệu vừa được công bố từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong 8 tháng năm 2025, tổng FDI đăng ký vào Việt Nam đạt 26,14 tỷ USD, tăng 27,3% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này tiếp tục phản ánh rõ niềm tin của các doanh nghiệp nước ngoài vào môi trường đầu tư tại Việt Nam. Cụ thể:

Vốn đăng ký cấp mới, có 2.534 dự án được cấp phép với số vốn đăng ký đạt 11,03 tỷ USD, tăng 12,6% so với cùng kỳ năm trước về số dự án và giảm 8,1% về số vốn đăng ký. 

Vốn điều chỉnh ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ trong 8 tháng qua, khi có 996 lượt dự án đăng ký điều chỉnh vốn đầu tư với tổng số vốn tăng thêm đạt 10,65 tỷ USD, tăng 85,9% so với cùng kỳ năm trước. Con số này cho thấy các nhà đầu tư hiện hữu tiếp tục tin tưởng vào môi trường đầu tư tại Việt Nam, sẵn sàng mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh. 

Vốn đăng ký góp vốn, mua cổ phần, có 2.245 lượt với tổng giá trị góp vốn 4,46 tỷ USD, tăng 58,8% so với cùng kỳ năm trước. Đối với hình thức góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài, vốn đầu tư vào công nghiệp chế biến, chế tạo đạt 1,65 tỷ USD (chiếm 37%) giá trị góp vốn; hoạt động chuyên môn, khoa học công nghệ đạt 981,7 triệu USD (chiếm 22%); ngành còn lại đạt 1,83 tỷ USD (chiếm 41%).

Đáng chú ý, tổng số FDI thực hiện tại Việt Nam trong 8 tháng năm 2025 ước đạt 15,4 tỷ USD, tăng 8,8% so với cùng kỳ năm trước. Đây cũng là số FDI thực hiện cao nhất của tám tháng trong 5 năm qua.

Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo đạt 12,57 tỷ USD, chiếm 81,6% tổng FDI thực hiện; hoạt động kinh doanh bất động sản đạt 1,24 tỷ USD (chiếm 8%); sản xuất, phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí đạt 563,6 triệu USD (chiếm 3,7%).

Về lĩnh vực đầu tư, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò là ngành trọng điểm, thu hút phần lớn dòng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam khi số vốn FDI đăng ký vào ngành này trong 8 tháng năm nay đạt 6,53 tỷ USD, (chiếm 59,2% tổng vốn đăng ký cấp mới). Đứng thứ hai là hoạt động kinh doanh bất động sản đạt 2,37 tỷ USD (chiếm 21,5%); các ngành còn lại đạt 2,13 tỷ USD (chiếm 19,3%).

Về đối tác đầu tư, trong số 78 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án đầu tư được cấp phép mới tại Việt Nam trong 8 tháng, Singapore vẫn duy trì là nhà đầu tư lớn nhất tại Việt Nam với 3,06 tỷ USD (chiếm 27,8% tổng vốn đăng ký cấp mới); tiếp đến là Trung Quốc 2,65 tỷ USD (24 %); Thụy Điển với 1 tỷ USD (9,1%); Nhật Bản 877,9 triệu USD (8 %).

2. Nguyên nhân Việt Nam thu hút nhà đầu tư 

Vị trí chiến lược: Việt Nam đang sở hữu lợi thế lớn nhờ vị trí chiến lược nằm ở trung tâm khu vực ASEAN, gần các thị trường trọng điểm như Trung Quốc và nằm trên những tuyến vận tải biển quan trọng của thế giới. Điều này không chỉ giúp Việt Nam thuận lợi trong giao thương, mà còn duy trì sự kết nối liền mạch với chuỗi cung ứng khu vực. Đồng thời, vị trí gần Trung Quốc cho phép Việt Nam vừa tận dụng lợi thế chi phí lao động cạnh tranh, vừa thu hút làn sóng đầu tư mới trong các lĩnh vực công nghệ cao và sản xuất xanh. Sự xuất hiện của những dự án tiêu biểu như nhà máy xanh của Lego hay đầu tư đóng gói chip bán dẫn cho thấy Việt Nam đang nhanh chóng thích ứng với xu hướng công nghiệp hiện đại, bền vững và thân thiện với môi trường.

Môi trường kinh doanh ngày càng được cải thiện: Để tạo niềm tin và động lực thu hút nguồn vốn FDI, Chính phủ Việt Nam và các bộ, ngành liên quan đã ban hành mới và sửa đổi rất nhiều quy định liên quan nhằm tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp trong đó có những cơ chế, chính sách cho khối doanh nghiệp FDI hoạt động. Tập trung cải cách và hoàn thiện thể chế, dỡ bỏ các rào cản trong kinh doanh và đầu tư, tạo môi trường thông thoáng, minh bạch giúp cải thiện môi trường đầu tư. 

Việt Nam gia nhập ngày càng nhiều vào các hiệp định thương mại : Lợi thế càng được củng cố nhờ việc Việt Nam tham gia hàng loạt hiệp định thương mại tự do như RCEP, CPTPP hay EVFTA, giúp tiếp cận tới khoảng 65% thị trường toàn cầu và tạo thêm sức hút đối với dòng vốn FDI.

Xu hướng “Trung Quốc + 1”, khi các tập đoàn đa quốc gia liên tiếp dịch chuyển sản xuất nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc. Cùng với đó, xung đột thương mại Mỹ - Trung và áp lực thuế quan khiến doanh nghiệp không ngừng tìm kiếm những điểm đến ổn định, có nền chính trị vững vàng và hưởng lợi từ ưu đãi thương mại. Trong đó, Việt Nam được xem là lựa chọn hấp dẫn.

Thành lập doanh nghiệp ở Việt Nam không đòi hỏi chi phí quá cao. Đây là một yếu tố quan trọng thu hút các nhà đầu tư, giúp nhà đầu tư dễ dàng gia nhập thị trường. So với nhiều nước trong khu vực, chi phí đăng ký kinh doanh, thuê văn phòng và nhân sự tại Việt Nam ở mức vừa phải, tạo lợi thế cho cả doanh nghiệp mới và doanh nghiệp mở rộng đầu tư.

3. Các vấn đề pháp lý nhà đầu tư thường gặp khi đầu tư tại Việt Nam 

Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo (startup) ở Việt Nam đang gặp nhiều khó khăn trong việc huy động vốn từ các nhà đầu tư chuyên nghiệp, đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài. Dù Luật Đầu tư 2020 quy định nguyên tắc đối xử bình đẳng giữa nhà đầu tư trong nước và nước ngoài, nhưng trên thực tế vẫn tồn tại nhiều rào cản pháp lý khiến nhà đầu tư nước ngoài khó tiếp cận cơ hội đầu tư như nhà đầu tư trong nước.

Theo quy định hiện hành, nhà đầu tư nước ngoài bị hạn chế trong một số ngành, nghề chưa được tiếp cận thị trường hoặc phải đáp ứng các điều kiện kinh doanh đặc biệt (quy định tại Nghị định 31/2021/NĐ-CP). Ngoài ra, họ còn phải thực hiện thêm thủ tục đăng ký góp vốn, mua cổ phần hoặc phần vốn góp trong nhiều trường hợp — ví dụ khi đầu tư vào ngành có điều kiện, khi nắm giữ trên 50% vốn điều lệ, hoặc khi doanh nghiệp có đất tại khu vực nhạy cảm về quốc phòng, an ninh. Trong khi đó, nhà đầu tư trong nước không cần thực hiện các thủ tục này, dẫn đến sự bất bình đẳng trong quá trình đầu tư.

Những hạn chế này tuy nhằm bảo vệ lợi ích công cộng và doanh nghiệp trong nước, nhưng vô hình trung lại làm giảm sức hấp dẫn của môi trường đầu tư Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực khởi nghiệp sáng tạo – nơi rất cần nguồn vốn và kinh nghiệm quản lý từ nước ngoài. 

4. Vai trò của tư vấn pháp lý trong việc hỗ trợ FDI vào Việt Nam

Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng trở thành điểm đến hấp dẫn của FDI, vai trò của tư vấn pháp lý ngày càng được khẳng định như một yếu tố then chốt giúp nhà đầu tư nước ngoài yên tâm triển khai hoạt động kinh doanh. Khi môi trường đầu tư mở rộng và hệ thống pháp luật không ngừng hoàn thiện, việc hiểu đúng, áp dụng đúng quy định trở thành yêu cầu bắt buộc để doanh nghiệp nước ngoài có thể hoạt động hiệu quả và tuân thủ pháp luật.

Các đơn vị tư vấn pháp lý đóng vai trò quan trọng trong việc giúp nhà đầu tư tiếp cận, phân tích và áp dụng quy định pháp luật Việt Nam một cách chính xác. Họ hỗ trợ từ khâu chuẩn bị hồ sơ, xin cấp phép đầu tư, đăng ký doanh nghiệp, thẩm định hợp đồng, đến việc giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai dự án. Nhờ đó, doanh nghiệp FDI có thể hạn chế rủi ro pháp lý, tiết kiệm thời gian và chi phí trong quá trình gia nhập thị trường Việt Nam.

Không chỉ dừng lại ở việc “hướng dẫn pháp lý”, các đơn vị tư vấn còn đóng vai trò là cầu nối giữa nhà đầu tư và cơ quan quản lý nhà nước. Họ giúp nhà đầu tư hiểu rõ quy trình hành chính, chính sách ưu đãi, đồng thời hỗ trợ đàm phán, ký kết hợp đồng, giải quyết tranh chấp, hay tuân thủ các cam kết quốc tế như FTA, CPTPP, hay EVFTA. Sự đồng hành này giúp hoạt động đầu tư trở nên minh bạch, thuận lợi và đáng tin cậy hơn.

Nhờ có sự hỗ trợ chuyên nghiệp của đội ngũ tư vấn pháp lý, các dự án FDI tại Việt Nam được triển khai hiệu quả, ổn định và bền vững hơn. Quan trọng hơn, điều này góp phần tăng cường niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp quốc tế đối với môi trường đầu tư Việt Nam, qua đó tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực, thu hút thêm nhiều dòng vốn chất lượng cao trong tương lai.

Nguồn: