NHỮNG ĐIỂM MỚI ĐÁNG CHÚ Ý CỦA LUẬT ĐẦU TƯ 2025

1. Nhà đầu tư nước ngoài không phải có dự án trước khi thành lập doanh nghiệp

Một điểm thay đổi quan trọng là Luật Đầu tư 2025 cho phép nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế mà không cần có dự án đầu tư trước, với điều kiện đáp ứng các quy định về tiếp cận thị trường.

Quy định này đã tháo gỡ rào cản tồn tại lâu nay của Luật Đầu tư 2020 – vốn yêu cầu phải có dự án đầu tư trước khi thành lập doanh nghiệp – qua đó tạo thuận lợi hơn cho quá trình gia nhập thị trường của nhà đầu tư nước ngoài.

2. Bãi bỏ 2 trường hợp phải thực hiện điều chỉnh dự án đầu tư

Luật Đầu tư 2025 tiếp tục tinh giản thủ tục hành chính khi cắt giảm hai trường hợp phải thực hiện thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư, bao gồm: Thay đổi tổng vốn đầu tư từ 20% trở lên làm thay đổi quy mô dự án đầu tư và thay đổi công nghệ đã được thẩm định, lấy ý kiến trong quá trình chấp thuận chủ trương đầu tư. 

Theo đó, chỉ còn 5 trường hợp bắt buộc phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, tập trung vào những thay đổi mang tính bản chất như mục tiêu dự án, địa điểm, quy mô đất, thời hạn hoạt động hoặc thay đổi nhà đầu tư. Quy định mới giúp doanh nghiệp tránh việc “điều chỉnh nhỏ cũng phải xin lại chủ trương”.

3. Điều chỉnh linh hoạt thời hạn hoạt động của dự án

Luật Đầu tư 2025 bổ sung quyền cho nhà đầu tư được điều chỉnh tăng hoặc giảm thời hạn hoạt động trong quá trình thực hiện dự án, miễn không vượt quá giới hạn luật định.

Quy định này khắc phục hạn chế của Luật Đầu tư 2020 – vốn chỉ cho phép gia hạn khi dự án sắp hết thời hạn – và tạo dư địa linh hoạt hơn cho nhà đầu tư trong quá trình tái cơ cấu, chuyển nhượng dự án.

4. Mở rộng phạm vi chuyển nhượng dự án đầu tư

Luật Đầu tư 2025 mở rộng phạm vi các dự án được phép tất cả dự án đã đã được quyết định chủ trương đầu tư, quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư, chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư hoặc đã được cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư theo quy định pháp luật về đầu tư

So với quy định trước đây – vốn chỉ áp dụng đối với một số dự án nhất định – thay đổi này tạo hành lang pháp lý thông thoáng hơn cho hoạt động chuyển nhượng dự án đầu tư.

5. Thu hẹp đáng kể danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện

So với Luật Đầu tư 2020, Luật Đầu tư 2025 cắt giảm 22 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Một số ngành, nghề đáng chú ý được đưa ra khỏi diện kinh doanh có điều kiện gồm: Kinh doanh làm thủ tục về thuế; kinh doanh dịch vụ làm thủ tục hải quan; dịch vụ phụ trợ bảo hiểm; kinh doanh dịch vụ cho thuê lại lao động; Kinh doanh dịch vụ giám định thương mại…

Bên cạnh đó, Luật cũng quy định Danh mục ngành, nghề tiếp cận thị trường có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài theo cách tiếp cận chọn bỏ nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 50 của Bộ Chính trị, góp phần nâng cao tính minh bạch, khả thi trong việc áp dụng cam kết về mở cửa thị trường của Việt Nam theo các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.

6. Làm rõ phạm vi dự án phải chấp thuận chủ trương đầu tư

Luật Đầu tư 2025 đã xác định rõ và liệt kê cụ thể 20 nhóm dự án thuộc diện phải chấp thuận chủ trương đầu tư, thay vì quy định gián tiếp theo thẩm quyền như trước đây. Các dự án này tập trung vào những lĩnh vực có tác động lớn đến bao gồm:  

• Dự án sử dụng đất, tài nguyên lớn hoặc nhạy cảm
• Dự án thuộc lĩnh vực đặc biệt, nhạy cảm
• Dự án liên quan di sản, đô thị đặc thù
• Dự án hạ tầng, bất động sản quy mô lớn
• Dự án có yêu cầu đặc biệt 

7. Mở rộng áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt

Luật Đầu tư 2025 cho phép nhà đầu tư lựa chọn áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt đối với các dự án trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế và khu chức năng trong khu kinh tế (trừ trường hợp phải chấp thuận chủ trương đầu tư).

Theo cơ chế này, dự án được miễn hàng loạt thủ tục tiền kiểm như chấp thuận chủ trương đầu tư, thẩm định công nghệ, đánh giá tác động môi trường, cấp giấy phép xây dựng, phòng cháy chữa cháy…, thay vào đó là cơ chế cam kết cam kết đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn, quy chuẩn theo quy định của pháp luật về xây dựng, bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy. 

8. Bãi bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài

Luật Đầu tư 2025 đã bãi bỏ hoàn toàn thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài của Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, chỉ những dự án có mức vốn đầu tư ra nước ngoài theo quy định của chính phủ hoặc thuộc ngành, nghề đầu tư ra nước ngoài có điều kiện mới phải thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài.

Các dự án khác nhỏ hơn mức quy định của Chính phủ, dự án gắn với quốc phòng an ninh, dự án đầu tư ra nước ngoài của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước) thì chỉ cần thực hiện việc đăng ký giao dịch ngoại hối với Ngân hàng Nhà nước để chuyển tiền ra nước ngoài, qua đó rút ngắn đáng kể thời gian và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.